Slow Travel? pytanie czy Lizbona Chill to nowy kierunek ZNOŚNIE

Malta kojarzy się z pocztówką: słońce, błękit, „wyspa na weekend”. A ja chcę ją potraktować jak miejsce warstwowe: nad wodą i pod wodą, na ziemi i pod ziemią, w historii i w bardzo współczesnych przepływach pieniędzy, wpływów i ludzi. To jest otwarcie serii MALTA. Zaczynamy od pierwszych godzin po przylocie (wraz z małą przygodą), a potem wchodzimy w Valletta i jej kontekst: brytyjskie dziedzictwo, semickie korzenie języka, chrześcijaństwo w katolickim wydaniu, ale też ciemniejsza strona „stabilnego systemu” – wyspa jako bezpieczna przystań dla kapitału, nieruchomości i pośredników. Pojawia się też postać Daphne Caruana Galizii i pytanie o cenę, jaką małe społeczeństwo płaci za „normalność” sprzedawaną na zewnątrz.

W tej części Lizbony muzyka nie jest tylko dodatkiem – jest czymś w rodzaju drugiej warstwy architektury, która rozlewa się wieczorami po ulicach, szczególnie właśnie w Alfamie. Historia fado, która rodziła się w XIX‑wiecznych portowych dzielnicach Lizbony jako śpiew biedoty i marynarzy, nabiera tu konkretu, kiedy widzisz, jak te piosenki wychodzą z małych knajpek prosto na kamienne schody, jakby były jeszcze jednym mieszkańcem dzielnicy, a nie tylko repertuarem dla turystów.​​ To, co najbardziej wciągnęło mnie w tę opowieść, to pojęcie saudade – nie tyle melancholii, ile jakiegoś trudnego do przełknięcia pogodzenia się z losem, w którym akceptacja zawsze ma w sobie nutę żalu. Stojąc nad Tagem, który u ujścia smakuje już słono jak ocean, miałem poczucie, że ta rzeka idealnie pasuje do fado: niby jeszcze nie pełne morze, niby wciąż miasto, ale w wodzie czuć już coś większego, nieswojego, coś, co od zawsze ciągnęło Portugalczyków w stronę nieznanego.​​