1 / 53
lost dream of nowhere
Lost dream of nowhere jest wystawą o przemijaniu, ale przemijanie nie oznacza tutaj zaniku. Jest zmianą stanu. Materia, przedmiot, miejsce i człowiek stopniowo tracą swoją dotychczasową postać, funkcję i przynależność, przechodząc w coś, czego nie potrafimy już jednoznacznie nazwać. Nowhere nie jest więc pustką ani końcem. Jest miejscem znajdującym się poza granicą aktualnego istnienia — przestrzenią, do której rzeczy zmierzają, kiedy przestają być tym, czym były.
W fotografiach powracają powierzchnie metalu, rdza, stare konstrukcje, mury, drzwi, przedmioty, drogi i środki transportu. W samym katalogu szczególnie wyraźne są struktury, przedmioty, miejska materia oraz motyw przemieszczania się; pojawiają się również portale, ludzie i przestrzeń otwarta. Można więc patrzeć na te fotografie jak na obrazy rzeczy znajdujących się w drodze. Rdza nie jest tutaj symbolem śmierci, lecz widzialnym zapisem transformacji. Przedmiot przestaje być użyteczny, budynek traci swoją funkcję, powierzchnia uwalnia się od znaczenia rzeczy, którą kiedyś pokrywała. To, co materialne, powoli opuszcza własną definicję.
Dlatego ważny staje się powracający w zbiorze motyw przejścia: drzwi, otwory, fragmenty architektury, drogi, pojazdy, ludzie przemieszczający się przez przestrzeń. Nawet obecność transportu — wyraźna w tej kolekcji — można czytać nie tylko dosłownie, ale jako część wizualnej gramatyki przechodzenia z jednego stanu w drugi. Nowhere znajduje się zawsze po drugiej stronie: za powierzchnią, za murem, za kadrem, za chwilą, w której fotografia została wykonana. Obraz zatrzymuje moment, ale jednocześnie pokazuje, że nic nie daje się zatrzymać naprawdę.
Nie chodzi przy tym o melancholię ruin ani o lęk przed śmiercią. Dominującymi tonami przypisanymi fotografiom są raczej neutralność i kontemplacja niż groza. Przemijanie zostaje potraktowane niemal rzeczowo: jako naturalna właściwość materii i istnienia. To, co znika ze świata swoich dotychczasowych funkcji, nie zostaje unicestwione — zmienia status. Stary przedmiot staje się powierzchnią, powierzchnia abstrakcją, architektura śladem, człowiek wspomnieniem albo obrazem.
W takim odczytaniu lost dream również zmienia znaczenie. Utracone marzenie nie musi być marzeniem przegranym. Być może było niemożliwe do spełnienia właśnie dlatego, że próbowaliśmy umieścić je tutaj — w konkretnym czasie, ciele, miejscu i porządku rzeczy. Przemijanie paradoksalnie przybliża do niego, ponieważ stopniowo uwalnia istnienie od ograniczeń tego, czym jest teraz.
Nowhere staje się więc rodzajem Neverlandu — miejscem wyśnionym, którego nie można zrealizować w świecie rzeczy, ponieważ każda realizacja natychmiast nadałaby mu granice, funkcję i adres. Może istnieć wyłącznie jako obietnica po drugiej stronie. Nie jako raj ani jako życie po śmierci w religijnym znaczeniu, lecz jako stan poza koniecznością bycia czymś określonym. Fotografie nie pokazują tego miejsca. Pokazują ruch w jego stronę.
Rdza, pęknięcie, zużycie, opuszczony przedmiot, przejście, droga czy znikający człowiek są kolejnymi etapami tej transmisji. W tym sensie przemijanie nie oddala nas od marzenia. To właśnie ono nas do niego przenosi.
